Weidegang vraagt om gamechangers: sector zet volgende stap in strategische heroriëntatie

De weidegangcijfers over 2025, gepubliceerd in december, bevestigden de noodzaak van een vernieuwde aanpak. Met waardering voor de inspanningen van de afgelopen jaren heeft de sector een strategische heroriëntatie ingezet. De Convenantsdag van 12 mei was daarin een volgende, concrete stap.

Brede verkenning leidt tot reeks kansrijke gamechangers

Naast presentaties over de strategische heroriëntatie en onderzoeksinzichten over het boerenperspectief, werkten de aanwezigen in deelsessies mogelijke oplossingen uit om de trend te keren, waaronder:

• Weidegang beter inpasbaar maken voor de diverse bedrijfssystemen, zoals grote melkveebedrijven en bedrijven met een automatisch melksysteem.
• Vormen van deelweidegang definiëren zodat ook bedrijven met een beperkte huiskavel gestimuleerd worden te weiden.
• Met de rijksoverheid de spanning tussen o.a. mestwetgeving en weidegang ombuigen naar positieve prikkels voor weidegang binnen wetgeving. Waaronder het inrekenen van ammoniakreductie door weidegang.
• Verder uitbouwen van de positionering van weidemelk.
• Oog hebben voor factoren waar een melkveehouder geen invloed op heeft. Zoals verlies van beschikbaar gras door ganzen, risico’s van wolven en extreme weersomstandigheden.
• Urenregistratietechnieken toegankelijk en rendabel maken.
• Een geregisseerde totaalaanpak op kennisontwikkeling, -verspreiding en advisering.

In samenhang hebben deze de potentie om de trend om te buigen.

Hubert Andela, directeur ZuivelNL: "Het doel is om het aantal weidende koeien te verhogen en de duur van de weidegang substantieel te verlengen. We beseffen dat daarvoor op een aantal terreinen grote veranderingen nodig zijn en de inzet van àlle convenantpartners nodig is. Deze partnerbijeenkomst heeft geholpen bij die bewustwording. De komende maanden moeten we met elkaar tot een totaalaanpak komen.”

Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur: “Weidegang is een onmisbaar onderdeel van de toekomstvisie voor de landbouw. Het raakt aan veel dossiers en vraagt daarom ook om een integrale aanpak met een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een duurzame landbouwtoekomst. Het ministerie van LVVN gelooft dat weidegang alleen weer kan stijgen als alle partijen daar een bijdrage aan leveren.”

De Dierenbescherming: "Voor dierenwelzijn is weidegang essentieel. Het is daarom belangrijk om samen te kijken hoe we dit zo goed mogelijk kunnen regelen en we kijken ernaar uit om daar samen over na te denken."

Van woorden naar concrete voorstellen

De bijeenkomst was nadrukkelijk geen eindpunt. Aan het einde van de dag werden werkafspraken gemaakt voor de komende maanden. De betrokken organisaties - zuivelondernemingen, melkveehouderijorganisaties, het ministerie van LVVN, de Dierenbescherming, banken, onderzoeksinstellingen, adviseurs en leveranciers - gaan in werkgroepen aan de slag om de geïdentificeerde mogelijkheden om te zetten in uitgewerkte voorstellen. Eind 2026 worden die voorstellen als bouwstenen samengebracht voor een totaalpakket met vernieuwde definities, doelen en aanpak - in lijn met de bredere ambitie uit de Routekaart naar een dierwaardiger en toekomstbestendige melkveehouderij. Daarvoor wordt in december een extra Convenantsdag georganiseerd.

Over het Convenant Weidegang

Het Convenant Weidegang is een initiatief van het ZuivelNL-programma Duurzame Zuivelketen. Het in 2012 gesloten Convenant wil een impuls geven aan weidegang met als doel koeien zoveel mogelijk weidegang te bieden en het aandeel melkveebedrijven met weidegang tenminste op het niveau van 2012 te houden (81,2%). Meer dan 80 partijen - van overheden en onderwijsinstellingen tot banken, veevoerleveranciers, maatschappelijke organisaties en supermarktketens - hebben zich aangesloten.