Biodiversiteitsmonitor Melkveehouderij

Het uitgangspunt is dat melkveehouders sturen op doelen in plaats van maatregelen. Dat betekent dat zij zelf kunnen bepalen welke acties het beste passen bij hun bedrijf, zolang ze bijdragen aan het verbeteren en behouden van biodiversiteit. De monitor biedt daarmee niet alleen inzicht, maar ook richting: wat gaat goed, en waar liggen kansen om verder te verbeteren?

Ontstaan en beheer van de Biodiversiteitsmonitor

De Biodiversiteitsmonitor is ontstaan uit een samenwerking tussen FrieslandCampina, de Rabobank en het Wereld Natuur Fonds. De ontwikkeling van de KPI-methodiek startte in 2014 vanuit het ZuivelNL-programma Duurzame Zuivelketen, in samenwerking met deze partijen.

De Stichting Biodiversiteitsmonitor Melkveehouderij is eind 2024 opgeheven. Voor een overgangsperiode van 2 jaar is het beheer van de KPI-methodiek overgedragen aan ZuivelNL, in samenwerking met BoerenNatuur. ZuivelNL en BoerenNatuur volgen daarbij de wens van de Stichting om de systematiek na 2026 onder te brengen in een nieuwe governance structuur.

Meten met Kritieke Prestatie Indicatoren (KPI's)

De Biodiversiteitsmonitor meet door middel van Kritieke Prestatie Indicatoren (KPI's) de invloed die een individueel melkveebedrijf heeft op biodiversiteit op het boerenbedrijf en daarbuiten. Zo kan de inzet van melkveehouders voor behoud van natuur en landschap op een uniforme manier gemonitord worden. De KPI's zijn gebaseerd op 4 uitgangspunten:

• Integraliteit - meten op bedrijf, directe omgeving, natuurgebieden in Nederland én daarbuiten.
• Meetbaarheid - de KPI's zijn meetbaar of kunnen op korte termijn meetbaar worden gemaakt.
• Toetsing aan resultaat - prestaties worden getoetst aan waarneembaar resultaat voor biodiversiteit op en rond melkveebedrijven.
• Gebruiksvriendelijkheid - het aantal KPI's is beperkt tot wat nodig is voor een goede en integrale weergave.

Naast het meetbaar maken van de invloed op de omgeving biedt de monitor concrete bedrijfsmaatregelen die melkveehouders kunnen nemen om de biodiversiteit te verbeteren - zoals het vergroten van het aandeel blijvend grasland, het doorzaaien van klaver en het uitstellen van de eerste maaisnede.

KPI's en beheerpakketten

In 2019 zijn 42 beheerpakketten ontwikkeld om de Biodiversiteitsmonitor in de praktijk toepasbaar te maken. Een beheerpakket is een pakket aan maatregelen waarmee de biodiversiteit bevorderd wordt. De pakketten standaardiseren activiteiten en vormen de basis voor de systematiek van de Biodiversiteitsmonitor.

Doorontwikkeling en wijzigingsverzoeken

ZuivelNL en BoerenNatuur organiseren gezamenlijk de Commissie Beheerpakketten Biodiversiteit Melkveehouderij (BBM) voor 2025 en 2026. Deze commissie bespreekt wijzigingsverzoeken voor de BBM-pakketten en brengt advies uit aan ZuivelNL. Op basis hiervan stelt de themagroep Biodiversiteit & Klimaat het BBM-pakkettenboekje vast.

Achtergronddocumenten

Eerdere publicaties en historische documentatie zijn te vinden in het archief.