ZuivelNL en CBS in gesprek over gebruik graslandgegevens uit KringloopWijzer voor grasland enquête

Grasland enquête van CBS

CBS verzamelt jaarlijks via de grasland enquête gegevens over graslandgebruik bij agrariërs met grasland. Op grond van de CBS-wet zijn ontvangers van de grasland enquête verplicht deze in te vullen. CBS gebruikt de gegevens voor meerdere doelen: het berekenen van de productiegegevens van grasland en het voldoen aan internationale rapportageverplichtingen op het gebied van mestproductie, broeikasgassen en ammoniak.

Sinds 1 januari 2025 geldt voor CBS een aanvullende Europese rapportageverplichting (Statistics on Agricultural Input and Output - SAIO), op grond waarvan Nederland gegevens over graslandproductie moet aanleveren aan Eurostat. ZuivelNL leverde eerder gegevens verkregen via de KLW aan CBS; na bezwaren van melkveehouders is dit in 2022 stopgezet. ZuivelNL en CBS zijn in 2025 opnieuw in gesprek gegaan over digitale gegevenslevering, met individuele toestemming van melkveehouders als uitgangspunt. In februari 2026 gaf CBS groen licht voor uitwerking van deze werkwijze.

Toestemming geven via de CBS-website

De jaarlijkse steekproef van CBS onder melkveehouders blijft onveranderd. Wanneer een melkveehouder een uitnodiging ontvangt om de grasland enquête in te vullen, krijgt hij bij de voorliggende werkwijze na inloggen op de CBS-website de mogelijkheid om toestemming te geven. Met die toestemming kan CBS de benodigde graslandgegevens ophalen uit de database van ZuivelNL. De verplichting tot het invullen van de grasland enquête zou daarmee zijn vervuld.

De toestemming is eenmalig en geldt alleen voor het jaar waarin de melkveehouder in de steekproef valt. De toestemming kan worden ingetrokken zolang de inlevertermijn van de grasland enquête loopt. Geeft een melkveehouder geen toestemming, dan blijft de verplichting om de grasland enquête zelf in te vullen van kracht.

Belang voor datakwaliteit en administratieve lastendruk

Voor de melkveehouder die toestemming geeft, zou één klik volstaan om aan zijn invulverplichting te kunnen voldoen. Dat kost minder tijd en levert voor het CBS betere gegevens op dan handmatig ingevulde enquêtegegevens. CBS geeft aan dat een lagere datakwaliteit doorwerkt in de statistieken en rapportages, onder meer op het gebied van mestproductie en de uitstoot van broeikasgassen en ammoniak.

Privacy en gegevensbeveiliging

De afspraken tussen ZuivelNL en CBS zullen worden vastgelegd in een Gegevensleveringsovereenkomst. Een kernbepaling daarin wordt onder meer dat uitsluitend gegevens mogen worden opgehaald van melkveehouders die daar expliciet toestemming voor hebben gegeven aan CBS. 

Daarnaast wordt in de overeenkomst geregeld dat CBS gegevens alleen voor de doelen mag gebruiken waarvoor de melkveehouder toestemming geeft. CBS kan uitsluitend de gegevens ophalen die ook worden uitgevraagd via de enquête, niet de overige gegevens die in de KringloopWijzer zijn opgeslagen. CBS koppelt de gegevens op bedrijfsniveau met de Landbouwtelling.

De statistische overzichten van het CBS worden daarna zo samengesteld dat geen gegevens over herkenbare afzonderlijke bedrijven, instellingen of personen te achterhalen zijn. De rapportages zijn daarmee niet herleidbaar naar individuele bedrijven. De beoogde startdatum van deze keuzemogelijkheid is januari 2027.

Over de KringloopWijzer

De KringloopWijzer geeft melkveehouders inzicht in de milieu- en klimaatprestaties op het bedrijf. Daardoor kunnen zij nog beter sturen op de benutting van mineralen en het verlagen van emissies naar bodem, water en lucht.

De rekenregels van deze tool zijn wetenschappelijk onderbouwd door WUR en de ontwikkeling wordt gefinancierd door het ministerie van LVVN en ZuivelNL. De Centrale Database met invoergegevens en berekende uitkomsten van de KringloopWijzer wordt beheerd door ZuivelNL.