“De grootste winst zit in preventie, samenwerken en dezelfde taal spreken”
Klauwgezondheid verbeteren begint met inzicht, vindt dierenarts Rianne Klerx. Als herkauwerdierenarts en actief lid van KlauwGezondheidsTeam Zuid (KGTZ) ziet zij dagelijks waar de kansen liggen. "Alleen als we weten wat werkelijk speelt op een bedrijf, kunnen we gericht verbeteren. Dat vraagt om goede registratie, duidelijke doelen en samenwerking tussen alle betrokkenen rondom de melkveehouder."
Volgens Rianne wordt nog te vaak gewerkt op basis van gevoel of individuele interpretaties. "Iedere melkveehouder kijkt met een eigen blik naar een koppel koeien. Wanneer bestempel je een koe als ‘kreupel’ en wanneer besluit je om in te grijpen? Dat verschilt per persoon. Juist daarom liggen er grote kansen in het uniform registreren van klauwgezondheid. Wanneer veehouder, dierenarts en klauwverzorger dezelfde taal spreken en dezelfde gegevens vastleggen, ontstaat er een veel duidelijker beeld van wat er aan de hand is."
Inzicht geeft richting
Goede registratie helpt niet alleen om problemen in kaart te brengen, maar maakt ook zichtbaar of en welke maatregelen effect hebben. Rianne: "Dat is belangrijk, want bij klauwgezondheid zijn resultaten niet altijd direct zichtbaar. Veehouders zien vaak niet direct effect van een maatregel, omdat de effecten pas op langere termijn zichtbaar worden. Dat vraagt om geduld en doorzettingsvermogen. Wanneer je veranderingen kunt visualiseren met cijfers, grafieken of trends, wordt veel beter zichtbaar welke vooruitgang er wordt geboekt. Dat motiveert en helpt richting te bepalen."
Preventie loont
Volgens Rianne ligt de grootste winst in het voorkomen van kreupelheid. "In Nederland worden klauwen gelukkig vaak preventief verzorgd, maar er zijn ook bedrijven waar pas wordt ingegrepen wanneer een koe al kreupel loopt. Terwijl juist daar de grootste kansen liggen. Een koe die eenmaal kreupel is geweest, heeft een grotere kans om later opnieuw problemen te ontwikkelen." Daarom vraagt een goede klauwgezondheid om een lange adem. "Structurele verbetering kost tijd. Je bent niet van vandaag op morgen van klauwproblemen af. Blijf consequent werken aan omstandigheden die gezonde klauwen bevorderen. Preventie loont!"
Wanneer een veehouder zelf betrokken is bij het aandragen van oplossingen, ontstaat eigenaarschap. Juist dat vergroot de kans op succes.
Meer samenwerken rondom de veehouder
Een andere belangrijke kans ziet Rianne in de samenwerking tussen erfbetreders. "Dierenartsen, klauwverzorgers, voeradviseurs en melkveehouders beschikken allemaal over waardevolle informatie, maar die kennis wordt onderling nog te weinig uitgewisseld. Zonde!" Volgens Rianne is er bovendien behoefte aan toegankelijke kennis voor iedereen die betrokken is bij de melkveehouderij. "De afgelopen jaren zijn veel nieuwe inzichten ontstaan rond klauwverzorging en preventie. Die kennis moet beschikbaar zijn voor alle erfbetreders, zodat iedereen vanuit dezelfde basis werkt."
Motivatie maakt het verschil
De belangrijkste les die Rianne heeft geleerd uit eerdere projecten rondom klauwgezondheid, is dat motivatie de belangrijkste factor is voor structurele gedragsverandering. "Motivatie is belangrijker dan advies. Als een melkveehouder niet gemotiveerd is om aan de slag te gaan met klauwgezondheid, gebeurt er weinig. Gedragsverandering ontstaat doordat iemand zelf inziet waarom verandering nodig is." Een aanpak waarbij melkveehouders zelf actief meedenken en de regie houden, werkt volgens Rianne dan ook beter dan een lijst met aanbevelingen. "Wanneer een veehouder zelf betrokken is bij het aandragen van oplossingen, ontstaat eigenaarschap. Juist dat vergroot de kans op succes."
Praktische begeleiding werkt
Naast motivatie speelt persoonlijk contact een belangrijke rol. "We hebben bij ons klauwgezondheidsproject gezien dat veel contactmomenten leiden tot meer betrokkenheid en blijvende verandering. Wanneer het vertrouwen groeit, wordt het makkelijker om vragen te stellen en ervaringen uit te wisselen." Ook praktijkgerichte begeleiding blijkt waardevol. "Samen met een klauwverzorger klauwen bekappen op het eigen bedrijf levert vaak de meeste inzichten op. Veehouders krijgen direct feedback in hun eigen situatie en kunnen die kennis meteen toepassen. Dat maakt het heel concreet."
Samen werken aan gezonde klauwen
Met KlauwTotaal ziet Rianne een mooie kans om de sector verder te helpen. "De kennis is er. De uitdaging zit vooral in het verbinden van mensen, het delen van inzichten en het motiveren van veehouders om ermee aan de slag te gaan. Als dat lukt, kun je flinke stappen maken!"
Homepage KlauwTotaal