Nieuwe inzichten uit vergelijking ammoniakemissie-berekeningen Nederlandse melkveehouderij

In het onderzoek zijn 2 veelgebruikte berekeningssystemen met elkaar vergeleken: het landelijke model (NEMA/INITIATOR) en de KringloopWijzer (KLW). De individuele bedrijfsdata uit de KringloopWijzer zijn geanonimiseerd en verwerkt in sectorrapportages. De op basis van de KringloopWijzer berekende sectoremissies zijn vergeleken met resultaten van de landelijke monitoring en de geconstateerde verschillen zijn nader geanalyseerd.

Vergelijking KringloopWijzer en NEMA/INITIATOR

De analyse laat zien dat beide systemen in de basis sterk op elkaar aansluiten, maar een verschillend doel dienen. De KringloopWijzer is ontwikkeld als bedrijfsgericht management- en verantwoordingsinstrument voor melkveehouders binnen de zuivelketen, terwijl NEMA/INITIATOR wordt ingezet voor nationale emissierapportages, beleidsontwikkeling en internationale rapportageverplichtingen. Mede door deze verschillende doelen wijken de systemen op onderdelen af in de afbakening van de sector, de gebruikte databronnen en de detailuitwerking van rekenregels.

Tegelijkertijd komen belangrijke zaken, zoals de gehanteerde emissiecoëfficiënten, de gemiddelde rantsoensamenstelling en dierlijke mestgift, goed overeen. Ook laten beide systemen dezelfde ontwikkeling zien: de ammoniakemissie van de Nederlandse melkveehouderij is tussen 2019 en 2024 met ongeveer 10% gedaald. Deze afname weerspiegelt de inspanningen van melkveehouders op het gebied van onder meer voer-, bemestings- en stalmanagement.

Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft eerder in een ander rapport al berekend dat het verlies van derogatie resulteert in circa 10% reductie. De verwachting is dat de melkveehouderij daarmee al 20% ammoniakreductie realiseert ten opzichte van 2019.

Uitkomsten en aanknopingspunten voor verdere verbetering

De uitkomsten zijn echter niet volledig gelijk. Emissies berekend met NEMA/INITIATOR liggen voor alle jaren hoger dan de emissies op basis van de KringloopWijzer: 4-7% voor stal- en opslagemissies en 9-12% voor veldemissies. Deze verschillen hangen voornamelijk samen met afwijkende aannames en databronnen, bijvoorbeeld rond emissiearme stallen, kunstmestgebruik en emissies uit gewasresten en voerresten.

Deze studie biedt aanknopingspunten om transparantie en uniformiteit in uitgangspunten, databronnen, rekenregels en sectorafbakening verder te verbeteren. Daarmee kunnen de effecten van maatregelen die melkveehouders nemen om hun ammoniakemissie te verlagen beter en eenduidiger zichtbaar worden in zowel de sectorrapportages als de nationale monitoring. Dat is relevant, omdat melkveehouders al jarenlang actief werken aan emissiereductie via voer-, stal- en bemestingsmanagement.

Het is van groot belang dat de effecten van maatregelen die melkveehouders in de praktijk nemen zo goed mogelijk erkend en zichtbaar worden in zowel sectorrapportages als in de landelijke monitoring.